Grejder (engl. grader, motor grader) je vrlo brza, pokretljiva mašina za razastiranje,  planiranje i oblikovanje svih vrsta rastresitih materijala. Grejder čini traktorska osnova na gumenim pneumaticima (dva ili četiri pozadi, dva napred), na čiji je središnji okvir (povezuje prednji i zadnji deo) učvršćen u svim smerovima dugačak i uzak nož. To je osnovni alat čija pokretljivost u radnim položajima, daje grejderu obeležja univerzalne građevinske mašine. Može biti s prednje strane opremljen manjim dozerskim nožem, a sa zadnje rijačem koji omogućuju olakšan iskop razaranjem nekih vrsta tla. 

  

www.caterpillar.com  www.zeppelin.de  www.equipmentcentral.com/europe

Osnovni poslovi na kojima je grejder angažovan:

Planiranje terena (oblikovanje posteljice)

Profilisanje zemljanog dela puta

Razastiranje zemlje

Planiranje kosina

Otkop bočnih kanala trougaonog ili trapezastog oblika

Razastiranje i mešanje materijala kod stabilizacije

Premeštanje iskopanog materijala poprečno (najviše do 10 m)

Nasipanje puta iz bočnih rezervi

Planiranje šljunka ili tucanika

Ravnanje bočnih strana kanala

Čišćenje snega na putevima

Čišćenje kanala

Grejderi mogu biti vučeni (priključeni) i samohodni, takozvani motogrejderi. Kod  vučenih grejdera razlikuju se dva sledeća tipa:

Lakši tip sa vučnom silom  od 30 do 40 kN

Teži tip sa vučnom silom od 100 do 120 kN

Motogrejderi se klasifikuju na sledeći način: 

Motogrejder Težina Snaga motora
laki 70 - 90 kN 45 - 55 kW
srednji 100 - 120 kN 65 - 75 kW
teški 130 - 150 kN 115 - 135 kW
naročito teški 170 - 230 KN 275 - 315 kW

Dužina raonika kod motogrejdera iznosi 3,0 do 4,20 m kod novijih tipova i do 4,80 m.   Pogonski motor je dizel - motor. Prenos pogona radi pokretanja točkova može biti:

mehanički

hidraulični

kombinovani

Praktični učinak grejdera se računa u zavisnosti od širine zone delovanja radnog organa na tlo i to preko formule:

Up  = ( B - 2 ) / n × d × V × Kv × Kr

B - širina radne trake, kod grejdera ona odgovara projekciji dužine ralice "b"  (noža), odnosno efektivnoj širini radnog organa,  B = b × α, α - ugao koji nož grejdera zaklapa sa podužnom osom mašine

d - debljina sloja materijala koji se razastire

V - radna brzina mašine, V  = 2000 -4000 m /h pri sporom radu, V  = 6000 -8000 m /h pri ubrzanom radu

n - broj prelazaka mašine preko istog mesta n = 5 - 8

Kv - koeficijent korišćenja radnog vremena

Kr -koeficijent rastresitosti materijala

koeficijente neophodne za proračun vadimo iz tabela, kao i  izbor samih mašina iz  podloga.                  

Orjentacione vrednosti učinka grejdera na različitim poslovima su:

na skidanju humusa oko 120 mˆ 3 /h

na planiranju terena oko 400  mˆ 2 / h

na razastiranju materijala oko 300  mˆ 3 / h

na mešanju materijala  kod izrade slojeva stabilizacije oko 100  mˆ 3 / h

na izradi jarkova pored puta oko 50 mˆ 3 / h

O grejderima pogledajte i na sledećim linkovima:

www.econstructionequipment.com www.caterpillar.com  www.zeppelin.de

www.equipmentcentral.com  www.par-tech.com  www.kleyn.com www.aamcor.com www.nashenterprises.com www.weldco-beales.com

 www.kingequipment.com.au

Za proračun koštanja radnog časa grejdera pogledati sledeće tabele a b.Tablice mašinskih normi date su na strani c.